Çok Yakında

İyi bayramlar. Ramazan bayramını niçin kutluyoruz? Biliyor musunuz? Buyrun okuyun

Haziran 15th, 2018 | by Bahadır Güler
İyi bayramlar. Ramazan bayramını niçin kutluyoruz? Biliyor musunuz? Buyrun okuyun
Yazarlar
0

Tarih yazarımız Bahadır Güler’den bir bayram ve kelimelerin kökeniyle ilgili yazı…

İşte Güler’in Haziran ayı köşeyazısı…

——

Arka taşım olur musun?

Deǧerli Kuzey okuyucuları,
Bu ayki yazımda sizlerle günlük hayata sıkça kullandıǧımız, ama anlamını ve kökenini pek merak
etmediǧimiz bazı kelimelerin kökenlerini ve anlamlarını paylasacaǧım. Burada ҫok ayrıntıya girmeden yalın bir ṣekilde bu kelimeleri sizlere anlatmaya ҫalıṣacaǧım. İyi okumalar.

Arkadaş
Orta Asya’da, savaşın ok ve yay ile yapıldığı dönemlerde Türk savaşçılar, arkalarından gelebilecek bir saldırıyı önlemek için, sırtlarını önceden bu amaçla hazırlanmiş bir TAŞ’a dayarlardı. Bu taş “ARKA-TAŞ” veya Azerbaycan’daki telafuzuyla “ARKA-DAŞ” olarak adlandırılırdı. Dostluk kavramının zaman içinde, insanın arkasını yaslayabileceği ve kendisini olabilecek kötülüklerden koruyacağı fkri ile özleştrilmesi sonucu “arkadaş” kelimesi “dost” anlamında Türkçe’deki yerini buldu. Bugün bile güvenebileceğimiz, bizi arkadan vurmayacak olan, samimiyetine güvendiğimiz kişilere verdiğimiz isimdir. Sırtınız “arka taş”sız kalmasın…

Baba – Peder
Çocukların söylediği ba-ba ikileminin yansımasıyla oluştuğu düşünülüyor.
Türkçe’deki ilk kullanımı “saygın erkek kişi” olarak kullanılmış. Birçok dilde aynı anlamı benzer kelimeler karşılıyor; Farsça’da babu, Çince’de baba, Yunanca, Latince ve Fransızca’da papa gibi.
Peder sözcüğü de Farsça’da baba anlamına gelen Pidar kelimesinden geliyor. Baba ve dini liderler için
kullanılan bu kelime, birçok Hint-Avrupa dilinde de aynı kökten geliyor. Sanskrtçe; Pitar, Yunanca ve
Latince; Pater, İngilizce; Father, Almanca; Vater gibi.

Kardeş – Abi – Birader – Abla – Bacı
Eski Türkçe’den geliyor, karın+daş yani aynı karnı paylaşanlar, aynı karından doğanlar anlamında.
Abla kelimesi, Eski Türkçe’de aynı anlama gelen abba kelimesinden türemiş. Bacı kelimesi de Eski Türkçe’de kızkardeş anlamına geliyor. Abi kelimesi, Ağabey sözcüğünün kısalarak günümüze gelmiş hali. Ağabey ise; Ağa ve Bey kelimelerinin birleşmesiyle oluşan bir kelime. Ağa, Moğolca saygı belirten, yaşı büyük erkeklere verilen bir ünvan, Türkçe’deki “Abi” gibi büyük erkek kardeşi belirtmek için de kullanılıyor. Bey kelimesi ise Eski Türkçe; erkek, efendi, reis, egemen ve hatta Tanrı anlamlarında kullanılmış.
Birader kelimesi, Farsça erkek kardeş anlamına gelen biradar kelimesinden geliyor. Günlük hayata
kullanımda olmasına rağmen aslında “bilader” diye bir kelime yok.
Farsça gibi Hint-Avrupa dil ailesinden gelen Latin kökenli dilerde de benzer kullanımlar var: Latince; Frater, İtalyanca; Fratre, Fransızca; Frére, İngilizce; Brother, Almanca; Bruder.

Gelin
Anlattığı şeyin zarafetini güzel yansıtan bir sesi var bu kelimenin. Anlamı da malumuz, evliliğe yelken açan kadın demek. “Gelin” de aslında diğer pek çok kelimemiz gibi bir yerlerden geliyor ama biz onu yekpare bir sözcük, bir kalıp olarak bellemişiz bir kere. “Gelin”in içindeki kelimeyi şimdi fark etniz mi? “Gel”. “Gelmek” fiilinin Eski Türkçesi “kel” kökünden gelen “kelin”, zaman içinde yumuşayarak “gelin”e dönüşmüş. Yani bizim telli duvaklı “gelin”, aslında yeni bir aileye, yeni haneye “gelen” kadını anlatıyor. Kültürümüz hakkında ipucu veren, hayli eski, hayli cinsiyetçi bir kelime “gelin”. Ama tek cinsiyetçi dil bizimki değil tabii, İngiliz gelini “bride” da “üvey kız evlat” anlamındaki bir kelimeden gelmiş ve kökünde “pişirmek”, “yahni yapmak” anlamına gelen “bru-” fili var.

Hanım
Hanım kelimesi ‘Ah pek de hanım hanımcık’ gibi söylemlerle kadına yerini gösteren bir kelime gibi görünse de aslında Eski Türkçe’deki ‘Han’ kelimesinden gelmektedir. Eski Türklerde erkekler için Han nasıl hükümdar anlamına geliyorsa, ondan türemiş ‘Hanım’ kelimesi de sultan, kraliçe gibi bir anlama geliyor. Yani ‘Hanım, hanııım!’ derken karşı tarafa sultanım demiş oluyorsunuz.

Ramazan bayramını niçin kutluyoruz?

Ramazan bayramı oruç süresinin bitmesi dolayısıyla yapılan bir tören niteliğindedir.
Ramazan Bayramı, Hicret’in ikinci yılından sonra kutlanmaya başlandı. Bu bayramda yapılması gereken tüm
törenler ve ibadetler Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v) tarafndan düzenlendi. İlk ramazan bayramıyla
ilgili işlemler de O’nun tarafından yapıldı.

Ramazan bayramının üç ayrı özelliği vardır:
1.Müslümanlar zekat görevini bu bayramda yerine getirir.
2.Müslümanlar arasında karşılıklı görüşme, barışma ve birbirini ziyaret etme ve hediyeleşme adettir.
3.Müslümanlar bu bayramda, özellikle bayram namazından sonra yakınlarının kabirlerini ziyaret ederler.

Ramazan Bayramı, Ramazan ayı boyunca tutulması farz kılınan orucun da sonunu ifade eder.
Ramazan Bayramı’nın ilk gününde camilerde bayram namazı kılınır. Bayram namazını yalnız erkekler kılar.
Bayram namazından sonra ise hutbe okunur. Namazın bitmesiyle bayrama girilir. Aile ve arkadaş ziyaretleri, çeşitli eğlenceler gibi. Ayrıca Ramazan Bayramı boyunca müslümanlar, ziyaretlerle birbirlerinin bayramını kutlarlar.
Hepinizin ve tüm İslam Alemi`nin Mübarek Ramazan Bayramı´nı ṣimdiden kutlar; hayırlara vesile olmasını Yüce Rabbim’den niyaz ederim.

Yorumlara kapalıdır.

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com