Çok Yakında

Hakimiyet-i Milliye ve 23 Nisan

Nisan 23rd, 2016 | by Bahadır Güler
Hakimiyet-i Milliye ve 23 Nisan
Yazarlar
0

(Tarih yazarımız Bahadır Güler’in Kuzey Gazetesi’nin Nisan ayı sayısı için kaleme aldığı yazısıdır…)

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, TBMM’nin 23 NisanBu konuda bilgi bulunamadı. Arama yapmak için tıklayınız. günü kurulmasının onuruna, TBMM tarafından sadece Türk cocuklarına değil, bütün dünya çocuklarına ithaf edilen, her yıl 23 Nisan günü kutlanan, Türklerin milli bayramıdır. 23 Nisan, TBMM’nin açılışı ve dolayısıyla da halkın yönetime tam anlamıyla hakim olmasının ilk günü olduğu için ulusal egemenlik açısından da önemli bir anlam taşımaktadır.

İstanbul’un işgalinden üç gün sonra, Atatürk 19 Mart 1920 tarihinde bir bildiri yayımladı. Bildiride, ‘olağanüstü’ yetkiler taşıyan bir Meclis’in Ankara’da toplanacağı, Meclis’e katılacak üyelerin nasıl seçilecekleri, seçilenlerin en geç onbeş gün içerisinde Ankara’da olması gerektiği, kesin ve kararlı ifadelerle bildiride yer alıyordu. Ayrıca, dağılan Meclis-i Mebusan`ın üyeleri de Ankara`daki Meclis’e katılabileceklerdi.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş temelleri Ankara’daki tarihi binada atıldı. Birinci Meclis Binası, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın yönetim yeri olarak pek çok tartışma ve milli kararlara sahne oldu: Bu yapı bugün Kurtuluş Savaşı Müzesi Bu konuda bilgi bulunamadı. Arama yapmak için tıklayınız.olarak, ilk yılların anılarını sergilemektedir.

ataturk

İllerde seçilen temsilciler ve Meclis-i Mebusan’ın bir kısım üyeleri Ankara`ya geldiler. Ankara`nın o günkü şartlarında Meclis’in toplanabileceği elverişli bir bina yok gibiydi. Sonunda, 2’nci Meşrutiyet döneminde İttihat ve Terakki Cemiyeti içinBu konuda bilgi bulunamadı. Arama yapmak için tıklayınız. toplantı yeri olarak yapılmış tek katlı bir bina uygun görüldü. Eksik kalmış olan yapı hızlı bir șekilde tamamlandı. Okullardan toplanan ve halkın katkısıyla sağlanan eşyalarla donatıldı. Hazırlıklar tamamlanınca Atatürk, 21 Nisan’da yayınladığı ikinci bir bildiri ile Meclis’in 23 Nisan cuma günü toplanacağını ve açılış töreninin nasıl yapılacağını duyurdu. 23 Nisan 1920 Bu konuda bilgi bulunamadı. Arama yapmak için tıklayınız.Cuma sabahı erken saatlerde, Ankara’da bulunan herkes Meclis binası çevresinde toplandı. Halk, kendi kaderine sahip çıkmanın coşkusu içindeydi. Hacı Bayram Camii’nde kılınan cuma namazından sonra, Meclis binası girişinde bir tören yapıldı ve Meclis dualar ile aҫıldı. Saat 13.45`de Ankara`ya gelebilen 115 milletvekili Meclis salonunda toplandı.

Parlamento geleneklerine göre en yaşlı üye olan Sinop milletvekili Şerif Bey başkanlık kürsüsüne çıktı ve aşağıdaki konuşmayı yaparak Meclis’in ilk toplantısını açtı.

“Burada Bulunan Saygıdeğer İnsanlar, İstanbul`un geçici kaydiyle yabancı kuvvetler tarafından işgal olunduğu ve bütün temelleri ile halifelik makamının ve hükümet merkezinin bağımsızlığının yok edildiği hepimizce bilinmektedir. Bu duruma baş eğmek, milletimizin, teklif olunan yabancı köleliğini kabul etmesi demektir. Ancak tam bağımsızlık ile yaşamak için kesin olarak kararlı bulunan ve ezelden beri hür ve başına buyruk yaşamış olan milletimiz, kölelik durumunu son derece ve kesinlikle reddetmiş ve hemen vekillerini toplamaya başlıyarak Yüksek Meclisimizi meydana getirmiştir. Bu Yüksek Meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla ve Allah`ın yardımıyla milletimizin iç ve dış tam bağımsızlık içinde alın yazısının sorumluluğunu doğrudan doğruya yüklenip, kendi kendisini yönetmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek, Büyük Millet Meclisi`ni açıyorum.”
Bu açılış konuşmasında, milli egemenliğe dayalı yeni Türk parlamentosunun adı da “Büyük Millet Meclisi” olarak konulmuştu. Bu ad herkesçe benimsendi. Daha sonra Atatürk`ün tüm konuşmalarında yer aldığı şekliyle ve ilk kez 8 Şubat 1921 tarihli Bakanlar Kurulu kararnamesinde de yazılı olarak “Türkiye Büyük Millet Meclisi” (TBMM) adı kalıcı oldu.
TBMM, 24 Nisan 1920 günü yaptığı ikinci toplantısında Mustafa Kemal Paşa’yı (Atatürk), başkanlığa seçti. Mustafa Kemal Paşa, kendi öncülüğünde kurulan TBMM’nin başkanlığını Cumhurbaşkanı seçildiği gün olan 29 Ekim 1923
Bu konuda bilgi bulunamadı. Arama yapmak için tıklayınız. tarihine kadar sürdürdü. TBMM, açılışından iki gün sonra, sadece yasama değil, yürütme gücüne de sahip olacak hukuki ve siyasi yapısını düzenleme çalışmalarına başladı. Bu düzenlemeler, TBMM’nin tam bir “güçler birliği” ilkesini benimsediğini göstermektedir.
2 Mayıs 1920’de Bakanlar Kurulu’nun seçilmesi hakkındaki yasa çıkarıldı. 11 bakandan oluşan “Meclis Hükümeti”, 5 Mayıs`da TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında ilk toplantısını yaptı. TBMM’nin açılışı ile birlikte, milli egemenliğe dayalı yeni Türk Devleti doğmuş oluyordu. Birinci TBMM’nin iki temel hedefi vardı, kesin zaferi kazanmak ve yeni devletin otoritesini güçlendirmek, kalıcılığını gerçekleştirmekti.

Yukarıda nasıl kurulduğunu ve kuruluş amaçlarını kısaca anlatmaya çalışmış olduǧumuz ve gelecekte kurulacak olan yeni bir Türk Devleti’nin temellerinin atılmıș olduǧu bu yüce makamın aҫılıș tarihi olan 23 Nisan 1923 tarihi daha sonraları alınan kararlar ile önce ulusal ve daha sonra uluslararası ҫocuk bayramı olarak kutlanmaya bașlanmıștır.

Bu sürecin nasıl ișlediǧini ve bugün kutlayageldiǧimiz ’23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Ҫocuk Bayramı’nın bu așamaya nasıl geldiǧini așaǧıda kısaca izah etmeye çalıșacaǧım.

Bu bayram, TBMM’nin açılışının birinci yılında kutlanmaya başlanan 23 Nisan Millî Bayramı ve 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla, önce 1 Kasım olarak kabul edilen, sonra 1935’te 23 Nisan Millî Bayramı’yla birleştirilen Hâkimiyet-i Milliye Bayramı ile Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin (Çocuk Esirgeme Kurumu) 1927’de ilan ettiği ve ilki Atatürk’ün himayesinde düzenlenen 23 Nisan Çocuk Bayramı’nın kendiliğinden birleşmesiyle oluştu. 1980 darbesi döneminde Milli Güvenlik Konseyi, bu bayrama resmî olarak ‘23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’ adını verdi.

Hakimiyet-i Milliye Bayramı (önceleri 1 Kasım, sonra 23 Nisan), saltanatın kaldırılışının ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu gerçekleştiren TBMM’nin açılışının egemenliği padişahtan alıp halka vermesini kutlamak amacını taşırken, Çocuk Bayramı savaş sırasında yetim ve öksüz kalan yoksul çocukların bir bahar şenliği ortamında sevindirmek amacını taşımaktaydı. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, UNESCO’nun 1979’u Çocuk Yılı olarak duyurmasının ardından, TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği’ni başlatarak, bayramı uluslararası düzeye taşımıştır. Ama bu güzel gelenek son dönemlerdeki milli bayramlara bakıș aҫısının deǧișmesi sebebi ile eski coșkusu ve amacından cok uzaklașmıș bir șekilde kutlanagelmektedir. Umudumuz ve arzumuz dünya üzerinde tek olan ve tam baǧımsız Türkiye’nin kuruluşunun ilk tașlarından biri olan meclisimizin aҫılıș tarihinde kutladıǧımız Ulusal Egemenlik ve Ҫocuk Bayramı’nın haketmiș olduǧu șekilde kutlanmasıdır.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Ҫocuk Bayramımız hepinize ve hepimize kutlu olsun. Nice 23 nisanlara… Hoșҫa ve dostҫa kalın…

Yorumlara kapalıdır.