Çok Yakında

Dul ve yetim maaşına dikkat

Eylül 18th, 2018 | by Fazıl Küçük Koç
Dul ve yetim maaşına dikkat
Yazarlar
0

Sosyal güvenlik uzmanı Fazıl Küçük Koç yazdı…

 

‘Rahmet heriften Allah razı olsun.’

3201 sayılı yasa çerçevesince yurtdışı borçlanma yaparak rahmetli eşinin emekli olması sonucu maaşa bağlanan Remziye Hanım; ilk maaşını almaya giderken heyecanlıydı. Geçen yıl yapılan başvuru sonrası işlemler tamamlanmış ve Remziye Hanım’a dul maaşı bağlanmış. İlk maaşını almaya beraber gittik. Dul maaşı Kayseri Ziraat Bankası merkez şubesine yatırılmaya başlanmıştı bile. Şimdiye kadar 7 maaş ve 1 bayram ikramiyesi olmak üzere toplam 10 bin 500 TL toplanmıştı. Remziye Hanım paraları aldı, cüzdanına koydu. “Oğlum bu maaş ile rahmetli kocam adına bir iyilik yapacağım, üniversitede okuyan bir çocuğun eğitim giderlerinin bir kısmını ben karşılayacağım” dedi. O an hepimiz duygulanmıştık. Asil ve erdemli bir davranış sergilemişti Remziye Hanım. Hatta bize “Gelin yavrum, size Sivas Köftecisi’nde yemek ısmarlayayım” dedi. Teşekkür edip, kendisini evine bırakıp oradan ayrıldık.

Remziye Hanım’ın eşi rahmetli olalı yaklaşık 22 yıl olmuştu. Kendileri yurtdışı borçlanma yolu ile rahmetlinin emekli olabileceği kuralını bilmedikleri için hiçbir girişimde bulunmamışlardı. Hatta rahmetlinin daha önce çalışmışlığı da çıkınca, emekliliği SSK üzerinden oldu. Normalde ödemesi gereken miktar yaklaşık 40 bin TL iken, yaklaşık 20 bin TL gibi bir tutarı ödeyerek dul maaşı alma hakkını kazandı. Yaklaşık 1350 TL maaş ve 750 TL bayram ikramiyesi almaya başladı. Güzel günlerde harcaması dileğiyle.

Seçimler esnasında siyasilerin halka değişik vaatleri oldu. Bunlar arasında emeklilere her bayramda “Bayram ikramiyesi vereceğiz” vaatleri nihayetinde gerçek oldu. Emeklilere aylık 1000 TL, dul maaşı alanlara da 750 TL bayram ikramiyesi ödendi. Kurban Bayramı’nda da bu uygulamanın devam edeceğini umut ediyoruz. Hiç olmazsa emekliler kestikleri kurbanların yarı parasını bu ikramiye ile karşılayadılar.

Yurtdışı borçlanması ile emeklilik aynı şekilde devam etmektedir. Kadınlarda 58 yaş, erkeklerde ise 60 yaş kuralı uygulanmakta olup, kişinin ilk kez sigortalı olarak işe başlama tarihi, ne zaman emekli olacağı ve kadar borçlanma yapacağı konularını belirleyecek unsurlar olarak karşımızda durmaktadır.

Daha önceleri defalarca dile getirdiğimiz Danimarkalı gurbetçilerin burada ilk kez sigortalı işe başlamaları ve ev hanımı olarak yaşamaya başlamalarının ‘Türkiye Emekliliği’ işlemlerinde; ilk iş başlangıcı olarak kabul edilmemesi bir sorun olarak halen devam ediyor.

Bunun sonucu, Almanyalı bir gurbetçi 3600 gün = 78.000 TL yatırıp emekli olabilecek iken; aynı durumdaki Danimarkalı bir gurbetçi 5400 gün = 118.000 TL yatırarak emekli olabilmektedir.

Ya da Almanyalı bir diğer gurbetçi 5400 iş günü = 118.000 TL ödeyecekken, Danimarkalı bir diğer gurbetçi 9000 iş günü = 198.000 TL ödeyecektir.

Son zamanlarda karşılaştığımız bir sorunu ele alma zamanının geldiğini düşünüyorum. Türkiye’de emekli olan gurbetçilerin bazılarına Danimarka Emeklilik Dairesi’nden (Udbetaling Danmark) gelen mektuplarda “Türkiye’den emekli olduğunuzu tespit ettik, bizim açımızdan TR’de emekli olmanızda bir sorun bulunmamaktadır, durumun vergi dairesine bildirmek zorunluluğu vardır, bu durum doğru ise vergi dairesine beyan etmeniz (selvangive) gerekmektedir” şeklinde mektuplar gelmektedir.

Bu konu nedir? Görev ve sorumluluklarımız nelerdir? Ne gibi sonuçları olacaktır ve neler yapabiliriz? Bu sorulara açıklık getirmek konusunda toplum olarak kafa yormalıyız.

Türkiye’de 3201 sayılı yasa çerçevesince borçlanma yolu ile bir miktar para yatırarak gurbetçilerimiz emekli olmaktadırlar. Bu durumun Danimarka vergi yasaları çerçevesince bazı yaptırımları bulunmaktadır. Danimarka’da yaşayan herkes, dünyanın neresinde bir kazancı varsa, bu kazancından Danimarka’da vergi vermek zorundadır. Türkiye ve Danimarka arasında var olan birtakım anlaşmalar çerçevesince bu konunun detaylı bir şekilde incelenip gurbetçilerimizin yararına olacak şekilde bir çözüme bağlanması için kafa yormak çözümler üretmek zorunluluğu bulunmaktadır.

Daha net bir örnek verecek olur isek; TR’de yaklaşık 15.000 TL emekli kazancı olan kişinin bu miktarın karşılığı yaklaşık 19.000 DKR gelir beyannamesine bildirmesi gerekmektedir. Bunun sonucu yaklaşık 8 bin kron fazladan vergi vermesi demektir. Bu konunun birçok değişik boyutları mevcuttur.

Örneğin; Türkiye emekliliği gelirini elde edebilmek için gurbetçimiz; vergisini ödediği birikimlerinden ortalama 200.000 DKR toplu parayı Türk makamlarına yatırmak suretiyle emekli olabilmektedir. Buradan aklımıza şu soru ve çözüm gelmektedir….

1- Türkiye emekliliği gelirinin tamamen vergi dışı tutulması olanağı var mıdır?

2- Emekli olurken yatırılan paranın muafiyet olarak kullanılabilmesi… Örneğin gurbetçi yıllık toplam 25.000 DKR emekli maaşı alıyor ise, bu miktarda bir muafiyeti (fradrag) yıllık beyannamesine bildirir. Yatırdığı miktara ulaşıncaya kadar bu miktarı muafiyet olarak kullanır, ya da kaç yıl vergi muafiyeti kullanma hakkı olduğunu vergi dairesi ile bir uzlaşmaya varır?

Vergi mevzuatı ilişkisinin yanısıra; Danimarka’da yaşarken gelirinin yetersizliği nedeni ile ek sosyal yardım alanlar, TR Emekliliği’ni ek kazanç olarak bildirdiklerinde; yardım alıp alma hakkının olup olmadığı tekrar gözden geçirilecektir.

Yukarıda sözü edilen konuda vergi mevzuatını bilen avukat ve vergi uzmanlarının yardımlarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Yorumlara kapalıdır.

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com